XUẤT KHẨU GỖ CẦN NHỮNG THỦ TỤC GÌ? LƯU Ý KHI XUẤT KHẨU GỖ TẠI THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

Xuất khẩu gỗ những năm gần đây đang ngày càng phát triển và mở rộng, là một hoạt động thương mại quan trọng góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu thụ gỗ ngày càng tăng trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để có thể thực hiện thành công hoạt động xuất khẩu gỗ, các doanh nghiệp cần phải nắm rõ và tuân thủ đầy đủ các thủ tục cũng như các quy định pháp lý liên quan. 

Tình hình xuất khẩu gỗ Việt Nam trong những năm gần đây

​Những năm qua, ngành xuất khẩu gỗ tại Việt Nam đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 17,35 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước đó. Trong hai tháng đầu năm 2025, xuất khẩu gỗ đã thu về hơn 2,5 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Hơn thế nữa, Việt Nam tiếp tục là một trong những vị trí trung tâm của châu Á khi nói về xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ. Dòng chảy thương mại này không chỉ giúp cải thiện đời sống cho người dân ở vùng trồng rừng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong ngành chế biến gỗ.

Các thủ tục xuất khẩu gỗ tại Việt Nam

Điều kiện pháp lý để xuất khẩu gỗ

• Giấy phép kinh doanh ngành nghề xuất khẩu gỗ

Theo điều 4, Nghị định số 120/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp muốn tham gia vào hoạt động xuất khẩu gỗ phải có giấy phép kinh doanh ngành nghề xuất khẩu gỗ. Giấy phép này chứng nhận rằng doanh nghiệp đủ điều kiện để thực hiện hoạt động xuất khẩu gỗ theo quy định của pháp luật.

• Chứng nhận nguồn gốc hợp pháp của gỗ theo quy định Việt Nam và quốc tế

Điều 5, Nghị định số 120/2024/NĐ-CP cũng quy định rằng gỗ xuất khẩu phải có nguồn gốc hợp pháp, và doanh nghiệp phải cung cấp các giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của gỗ, bao gồm: Giấy phép CITES, Giấy phép FLEGT, Chứng nhận FSC. 

Hồ sơ, chứng từ xuất khẩu gỗ

Khi thực hiện xuất khẩu gỗ, doanh nghiệp cần hoàn tất một số hồ sơ và chứng từ quan trọng: 

• Hợp đồng mua bán quốc tế

Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất cho sự thỏa thuận giữa bên bán và bên mua. Hợp đồng này phải rõ ràng về các điều khoản như giá cả, phương thức thanh toán, thời gian giao hàng, điều kiện giao hàng (theo các điều kiện Incoterms như FOB, CIF, v.v.). Hợp đồng mua bán quốc tế là tài liệu bắt buộc và nền tảng trong mọi giao dịch xuất khẩu.

• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

Doanh nghiệp phải cung cấp hóa đơn thương mại khi xuất khẩu gỗ (Điều 6, Nghị định số 120/2024/NĐ-CP). Hóa đơn này cần ghi rõ giá trị hàng hóa, mô tả chi tiết về số lượng và loại gỗ xuất khẩu, giúp cơ quan Hải quan xác định giá trị và tính hợp lệ của hàng hóa xuất khẩu.

• Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)

Phiếu đóng gói hàng hóa là tài liệu mô tả chi tiết về cách thức đóng gói sản phẩm, số lượng kiện hàng, trọng lượng và kích thước của từng kiện hàng. Chứng từ này sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp kiểm soát và xác minh tính đúng đắn của số lượng hàng hóa được xuất khẩu.

• Chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)

Đối với sản phẩm gỗ, chứng nhận này rất quan trọng để đảm bảo rằng sản phẩm gỗ không mang mầm bệnh hoặc tác nhân gây hại đến môi trường và hệ sinh thái của quốc gia nhập khẩu.

• Chứng nhận FSC (nếu cần)

Chứng nhận FSC (Forest Stewardship Council) là chứng nhận cho thấy gỗ xuất khẩu được khai thác và chế biến theo tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững. Theo quy định, doanh nghiệp cần cung cấp chứng nhận này nếu yêu cầu từ thị trường nhập khẩu hoặc nếu gỗ có nguồn gốc từ các khu vực yêu cầu chứng nhận FSC.

Quy trình khai báo hải quan xuất khẩu gỗ

Tiếp đến là quy trình khai báo hải quan đối với xuất khẩu gỗ, sẽ có những bước cụ thể mà cá nhân và doanh nghiệp cần tuân theo: 

• Đăng ký tờ khai hải quan điện tử

Trước hết, doanh nghiệp cần điền đầy đủ thông tin vào tờ khai hải quan điện tử và gửi tới cơ quan hải quan để được xem xét. Trong đó, lưu ý đảm bảo các thông tin chi tiết về hàng hóa như mô tả, số lượng, giá trị, mã HS code, phương thức vận chuyển, thông tin về chứng từ xuất khẩu. 

• Kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có)

Cơ quan hải quan có thể yêu cầu kiểm tra hàng hóa để xác nhận số lượng, loại gỗ, chất lượng và tình trạng đóng gói. Đặc biệt đối với những lô hàng có yêu cầu kiểm dịch thực vật hoặc có tính chất đặc biệt, kiểm tra thực tế sẽ được thực hiện chặt chẽ hơn.

• Nộp thuế xuất khẩu và phí liên quan

Sau khi hoàn tất các bước khai báo và kiểm tra, doanh nghiệp cần nộp thuế xuất khẩu và các loại phí khác theo quy định của pháp luật Việt Nam. Thuế xuất khẩu có thể bao gồm thuế suất cố định hoặc thuế suất điều chỉnh tùy thuộc vào loại sản phẩm gỗ xuất khẩu. Ngoài ra, bạn còn có thể phải nộp phí kiểm dịch thực vật, phí dịch vụ hải quan, phí vận chuyển và các khoản phí khác liên quan đến việc thực hiện xuất khẩu.

Vận chuyển và giao hàng

Khi hoàn thành các thủ tục hải quan, bước tiếp theo là tổ chức vận chuyển và giao hàng. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp: 

• Lựa chọn phương thức vận chuyển: đường biển, đường bộ, đường hàng không

Sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khối lượng hàng hóa và địa điểm giao hàng mà doanh nghiệp có thể chọn phương thức vận chuyển tối ưu về hiệu quả và chi phí. Đối với các lô hàng có khối lượng lớn và khoảng cách dài, vận chuyển đường biển là lựa chọn hợp lý vì chi phí thấp và hiệu quả cao. Với các lô hàng nhỏ hoặc xuất khẩu sang nước láng giềng, vận chuyển đường bộ sẽ tiết kiệm thời gian và chi phí hơn. Trong khi đó, vận chuyển đường hàng không phù hợp với các sản phẩm có giá trị cao hoặc cần giao nhanh, dù chi phí cao hơn.

• Các chứng từ vận tải: Bill of Lading (B/L), Airway Bill (AWB)

Dựa vào từng phương thức vận chuyển, doanh nghiệp cần chuẩn bị các chứng từ vận tải phù hợp: 

• Bill of Lading (B/L): Đây là chứng từ vận tải cho phương thức vận chuyển đường biển. Bill of Lading xác nhận việc vận chuyển hàng hóa và có giá trị pháp lý trong suốt quá trình vận chuyển. Nó cũng có thể là chứng từ chuyển nhượng quyền sở hữu hàng hóa.
• Airway Bill (AWB): Được sử dụng cho vận chuyển đường hàng không, Airway Bill là chứng từ thay thế hợp đồng vận chuyển, cung cấp thông tin chi tiết về chuyến bay và hàng hóa vận chuyển.

• Quy trình giao hàng và xác nhận thanh toán

Sau khi hàng hóa được vận chuyển đến địa điểm giao, doanh nghiệp cần thực hiện quy trình giao hàng và xác nhận việc thanh toán. Quá trình này bao gồm kiểm tra số lượng và chất lượng hàng hóa, đảm bảo hàng hóa không bị hư hỏng và thực hiện các thủ tục giao nhận. Sau đấy, doanh nghiệp sẽ xác nhận việc thanh toán từ đối tác theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng nhằm đảm bảo giao dịch hoàn tất một cách chính xác và hợp pháp. 

Những lưu ý khi xuất khẩu gỗ tại Việt Nam

Khi tham gia vào thị trường xuất khẩu gỗ, doanh nghiệp cần chú ý đến một số điểm quan trọng nhằm tăng cường hiệu quả kinh doanh và giảm thiểu rủi ro: 

Kiểm tra chất lượng và quy cách hàng hóa

Chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định trong việc thu hút khách hàng. Do đó, trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần thực hiện các bước kiểm tra chất lượng và quy cách hàng hóa. Kích thước, độ dày, màu sắc và các đặc điểm khác của sản phẩm cần phải đạt một tiêu chuẩn nhất định, nếu không, việc xuất khẩu có thể bị đình trệ và doanh nghiệp sẽ phải chịu thiệt hại về tài chính. 

Lựa chọn đối tác và kênh phân phối

Việc lựa chọn đối tác và các kênh phân phối cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Việc lựa chọn đối tác và kênh phân phối là yếu tố quan trọng trong việc phát triển thị trường xuất khẩu. Trong đó, doanh nghiệp cần có một mức độ am hiểu nhất định về đối tác của mình, đảm bảo rằng họ có uy tín và khả năng thực hiện các hợp đồng xuất khẩu một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, việc chọn đúng kênh phân phối sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và thời gian giao hàng, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ gỗ một cách bền vững.

Hợp đồng và thanh toán quốc tế

Khi xuất khẩu gỗ, hợp đồng và thanh toán quốc tế cần được quy định rõ ràng để tránh các tranh chấp xảy ra. Trong hợp đồng, doanh nghiệp cần xác định các điều khoản về giá cả, phương thức thanh toán và thời gian giao hàng. Ngoài ra, doanh nghiệp có thể sử dụng các phương thức phổ biến như thư tín dụng (L/C), chuyển khoản ngân hàng hoặc tiền mặt, tùy thuộc vào mức độ tin cậy của đối tác. 

Xu hướng xuất khẩu gỗ trong tương lai

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, ngành xuất khẩu gỗ sẽ đối mặt với thách thức từ các quy định nghiêm ngặt về môi trường và nguồn gốc gỗ. Tuy nhiên, cơ hội vẫn tồn tại khi doanh nghiệp có thể mở rộng thị trường và áp dụng công nghệ mới trong chế biến gỗ. Điều này không chỉ nâng cao sức cạnh tranh mà còn góp phần bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

Tổng kết

Xuất khẩu gỗ là một lĩnh vực đầy tiềm năng và thách thức tại Việt Nam. Để tận dụng được cơ hội này, các doanh nghiệp cần nắm vững quy trình, thủ tục và các yêu cầu pháp lý liên quan. Qua bài viết này, hy vọng rằng bạn đọc đã có thêm những thông tin hữu ích để chuẩn bị cho hoạt động xuất khẩu gỗ của mình một cách hiệu quả nhất. 

Nếu bạn cần hỗ trợ về dịch vụ thủ tục xuất nhập khẩu gỗ hay bất kỳ giải pháp tải nào, hãy liên hệ với PSL Logistics để được tư vấn. 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

🏠Trụ sở chính: Phòng 1802, Tầng 18, Tòa nhà Trung tâm Thương mại CatBi Plaza, Số 1 Lê Hồng Phong, Phường Ngô Quyền, Thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

📍 Chi nhánh Hà Nội: Tầng 4, Toà HB, Số 10 xã Thanh Liệt, Phường Thanh Trì, Thủ đô Hà Nội

📍 Chi nhánh Thái Bình: Lô 01, Đường 25, Khu Đô thị Kỳ Đồng, Phường Trần Hưng Đạo, Tỉnh Hưng Yên

📍 Chi nhánh Quảng Ninh: Ô 06, Khu 8, Phường Uông Bí, Tỉnh Quảng Ninh

📞 Số điện thoại: +(022) 53555099

🗂  MST: 0202163857

📱  Fanpage: https://www.facebook.com/psllogistics.JSC

🌐 Website: https://psl-logistics.vn/

📩 Email: info@psl-logistics.vn